به گزارش سرویس فرهنگ و هنر خبرگزاری عطف؛ مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی در حوزه شبکه نمایش خانگی که در تیرماه به تصویب رسید و نظارت شبکه نمایش خانگی را به صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران واگذار کرد، یکی از موضوعات بحثبرانگیز و مورد انتقاد اهالی سینما و هنرمندان در این مدت بوده است. این مصوبه که با هدف «تنظیم و هماهنگی فعالیتهای شبکه نمایش خانگی» و «توسعه و ارتقای کیفیت و محتوای آثار سینمایی و تلویزیونی» اتخاذ شده است، آیا واقعا با متون موجود به منزل مقصود می رسد ؟ در این یادداشت قصد داریم 3 نقض از مهمترین مشکلات و نقصهای این مصوبه را بررسی کنیم.
قانون گذاری و چهارچوب به دور از محدودیت و انحصار برای هر عرصه ای امری بدیهیست . اما اگر آن قانون گذاری و تنظیم چهارچوب به صورت کارشناسی نشده ایجاد شود ، نه تنها باعث ایجاد نظم نمی شود بلکه می تواند بلعکس مقصود خود نیز عمل کند.
نقض حقوق مالکیت معنوی و مادی خالقان و تولیدکنندگان آثار هنری
بر اساس این مصوبه، صدا و سیما میتواند بدون رضایت و هماهنگی با خالقان و تولیدکنندگان آثار، آنها را خریداری، پخش، تغییر، حذف یا اضافه کند. این امر به نوعی به سلب حقوق معنوی و مادی خالقان و تولیدکنندگان آثار منجر میشود و با قانون حمایت از حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان مغایرت دارد. همچنین، این مصوبه باعث میشود که صدا و سیما به عنوان تنها خریدار و پخشکننده آثار هنری، قدرت انحصاری و تعیینکننده قیمت و محتوا پیدا کند و این امر با اصول رقابت سالم و توسعه بازار نمایش خانگی در تضاد است.
ناشفافی و نامشخصی معیارها و ضوابط نظارت بر آثار هنری
بر اساس این مصوبه، صدا و سیما موظف است «با رعایت معیارهای اخلاقی، اجتماعی، فرهنگی و امنیتی» نظارت بر آثار هنری داشته باشد. اما این معیارها و ضوابط به صورت شفاف و مشخص اعلام نشدهاند و این امر باعث میشود که صدا و سیما بتواند به دلخواه خود، آثار هنری را سانسور، تغییر یا حذف کند. این امر نه تنها با روح قانون اساسی و حق آزادی بیان و انتشار افکار مغایرت دارد، بلکه باعث میشود که خلاقیت و نوآوری در تولید آثار هنری کاهش یابد و آثار تکراری و یکنواخت پدید آید.
نادیده گرفتن نقش و جایگاه سازمان سینمایی و سایر نهادهای مرتبط با حوزه سینما و تلویزیون
بر اساس این مصوبه، صدا و سیما مسئولیت نظارت بر شبکه نمایش خانگی را به تنهایی بر عهده دارد و سازمان سینمایی و سایر نهادهای مرتبط با حوزه سینما و تلویزیون، هیچ نقش و مشارکتی در این زمینه ندارند. این امر باعث میشود که صدا و سیما بدون در نظر گرفتن نظرات و پیشنهادات سازمان سینمایی و سایر نهادهای مرتبط با حوزه سینما و تلویزیون، تصمیمات خود را اجرا کند و این امر ممکن است با منافع و اهداف این نهادها در تضاد باشد. همچنین، این مصوبه باعث میشود که سازمان سینمایی و سایر نهادهای مرتبط با حوزه سینما و تلویزیون، که باید نقش فعال و مؤثری در توسعه و ارتقای کیفیت و محتوای آثار سینمایی و تلویزیونی داشته باشند، به حاشیه رانده شوند و نقش و جایگاه آنها در این حوزه ضعیف شود.
با توجه به مشکلات و نقصهای مطرح شده، میتوان گفت که مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره نظارت شبکه نمایش خانگی، یک مصوبه تقریباً معیوب است که به جای توسعه و ارتقای کیفیت و محتوای آثار سینمایی و تلویزیون ، باعث اختلال بیشتر در حوزه های مرتبط می شود .